جمعه , آذر ۲۴ ۱۳۹۶
خانه / فرق اسلامی / معرفی مذهب سنی شافعي
معرفی مذهب سنی شافعي

معرفی مذهب سنی شافعي

در دنیا مسلمانان زیادی وجود دارد که متاسفانه بدلیل حوادث متعددی که در طول تاریخ اتفاق افتاد، فرقه های گوناگونی در میان آنها شکل گرفت. بطور کلی مسلمانان به دو دسته شیعه و اهل تسنن تقسیم بندی می شوند که هر یک از آنها دارای چندین فرقه هستند؛ ما در این بخش شما را با مذهب سنی شافعي آشنا خواهیم نمود؛ با هجرت همراه باشید.

در ابتدا باید به این موضوع اشاره کنیم که ما براین اعتقادیم که در زمان هواخواه و تابعان فردی وجود نداشت که شخص خاصی را وضعیت نظر قرار داده و همه آرا و نظرات دیگران را ترک کرده باشد. پاسخگویی احکام و وقایع نوپرست برگزیدند و تمام مسائل خود را از آنها می پرسیدند.به تدریج این رویه ادامه یافت تا مذاهبی شکل گرفت. بی تردید در عصر هواخواه و تابعان مردم برای حل مشکلات فقهی خود به آنان مراجعه می کردند و این چنین نبود که یک مسلمان در همه مسائل از نظرات شخص بخصوصی پیروی نماید تا اینکه در میانه قرن دوم و پس از آن مردم برای دریافت رای تنها به شخص واحدی مراجعه کردند و این باعث شد که افکار و آرای او به عنوان یک مذهب که حالا یکی از فرق اسلامی رایج در میان برخی از مسمانان جهان است، پذیرفته شود.

البته باید این نکته را هم اضافه کرد که برخی از نویسندگان معاصر عقیده دارند که ازاوایل قرن دوم تا نصف قرن چهارم داد ۱۳۸ مذهب تدوین و حالت تقلید قرار گرفته است ؛ حتماً این مذاهب غیر چهار مذهب بعدها منقرض شدند. شافعی نام یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت و جماعت از دین اسلام است؛ و از مذاهب فقهی و پیرو ابوعبدالله محمد ادریس شافعی و از پیشوایان چهارگانه كسان سنت و جماعت است. شافعی بین سالهای ۱۴۶ تا ۱۵۰ كفتر فاخته در غزه به دنیا آمد ودر سال ۲۰۴ وفات یافت. وی با ادغام کردن مذاهب حنفی و مالکی روشی و نو را بنا نهاد که از حدیث در آن بهره می‌جست.

در واقع باید گفت شافعی این مذهب دیرین فقهی خود را با بیان قواعد استنباط که بعدها نام اصول فقه را به خود گرفت اعلام نمود. او پس از آن به مکه بازگشت تا این که در ۱۹۵ ه.ق. بار دیگر به بغداد رفت در این بازگشت، او اولین کتاب اصول فقه: «الرسالة» ، را نگاشت و شاگردانی را در حلقه درسی خود پرورید. محمد بن ادریس برای انتشار این مذهب باستان در سال ۱۹۵ ه .ق. به مصر عزیمت کرد. شافعی در مصر به تجدید آرای پیشین خود که در عراق تدوین کرده و در کتاب های «الرسالة» و «الحجة» آورده حیات پرداخت و به آنها سامانی نو داد. «الرسالة» از نو نوشته شد و کتاب «الأم» گرد آمده آرای نوگرای فقهی او گردید این آراء استحکام و اعتبار فقهی بیشتری داشت. شافعی، نخستین کسی است که در اصول علوم دینی و آیات احکام قلاده به تصنیف زده و از اختلاف احادیث به سخن پرداخته است.

اما بگذارید نگاهی داشته باشیم به برخی از مهمترین ويژگي هاي فقهي مذهب شافعي:

  • اجماع پس از جنگ و سنت، آیت شمرده مي شود.
  • “سنت” تفصيل دهنده قرآن است.
  • مصالح مرسله يعني تقنين بر اساس مصلحت امت، آن چنان كه مالكيان مي گويند در مذهب شافعي در شمار منبع های فقهي قرار ندارد.
  • هزل گویی زندگی نامه تاریخ به سنت، هرچند هم اخبار متواتر برآن باشد، قابل قبول نيست.
  • شرعیات شافعي، فقهي افتراضي نبوده و تنها به حل مسايلي مي پردازد كه روي داده است.
مسجد امام شافعی در کرمانشاه
مسجد امام شافعی در کرمانشاه

می توان نتیجه گرفت که شافعی اصول و فروع مذهبش را به عدد خود تدوین کرد. در مذهب قدیم، کتاب «الحجه» و در مذهب جدید کتاب «الام» را به رشتة تحریر در آورده است. شافعی دارای دو علوم دینی است، یکی علوم دینی دایم و دیگری شرعیات جدید؛ شرعیات همیشه و ازل شافعی تحت تأثیر فرهنگ حجاز و عراق بود؛ از این جهت وی در اواخر عمر به مصر سفر کرد و در آنجا با بزرگانی چون لیث بن سعد آشنا شد. در این مرحله از زندگی با عادات و رسوم متمایزِ مردم مصر نسبت به عادات و رسوم مردم حجاز و عراق، آشنا گردید. همین دو امر آشنایی با كارگزاران اساس مصر و آشنایی با عادات و رسوم مصریان سبب شد تا شافعی در تعلیمات دینی خود تجدیدنظر کند. وی در فقه دایم به ظواهر کتاب و سنت، پای­بند بود، و براساس با اجماع و قیاس نیز قضاوت می‌داد. مسلماً برخی، قول صحابی را در صورتی که مخالفی برای او بیان كرد نشود، از مراجع كتاب شناسی شرعیات او شمرده‌اند. ازاین­رو برای استحسان، مصالح مرسله و ارتكاب كسان مدینه ارزشی قائل نبود.

در پایان بد نیست بدانید که شافعی در فتاوی دایم خود به حرف هواخواه ورزیدن کرده‌است اما در فتوای جدیدش، چنان‌که بسیاری از اصحابش می‌گویند به قول صحابه استناد نکرده‌است دلیلش این است که وی گفته‌هایی از هوادار تعقیب بازگفت کرده و سپس با آنها به مخالفت پرداخته است. با این همه از تاویل او در کتاب الام برمی‌آید که وی زبان صحابی را تا زمانی که مخالفی برای آن پیدا نشود، نادره عبرت اعجاز می‌دانسته‌است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *